أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

138

قانون ( فارسى )

فرومىروند و به رگ‌هائى كه به سوى هر دو تهيگاه آمده‌اند وارد مىگردند . شاخه‌هائى نيز از اين شريان به بيضه‌ها مىرود و از جمله آن‌ها جفتى است كه به طرف جلو مىرود و اين جفت غير از آن است كه در مرد و زن وجود دارد و باوريدها مىآميزد و بعدا آن را ذكر خواهيم كرد . وقتى شريان بزرگ به آخرين مهره مىرسد « 218 » با وريدى كه همراه دارد - و بعدا ذكر خواهد شد - اضلاع دولايه يك‌شكل لاندا ( ؟ ؟ ؟ ) را مىسازد . بخشى از آن به سمت راست و بخشى به طرف چپ مىرود و هريك از اين دو بخش به استخوان خاجى سوار مىشود و به طرف ران رهسپار مىگردد و پيش از آنكه به ران برسند هريك از آن‌ها انشعاباتى به طرف مثانه و ناف مىفرستد و هر دو در ناف بهم مىرسند . اين وضع را مىتوان در جنين بوضوح مشاهده كرد ، ليكن در موجود تكامل‌يافته سر هر دو رگ خشك شده است و ريشه آنها باقى مانده است . از اين دو بخش انشعاباتى نيز به ماهيچه‌هاى استخوان خاجى گسيل شده‌اند و بخشى كه به مثانه مىآيد در آن به دو قسمت مىشود : بخشى به طرف ذكر مىرود و آن بخش ديگر كه به صورت زوجى كوچك است به زهدان زن تعلق دارد . ليكن بخش اصلى دولايه كه به شكل لاندا است به سوى پا سرازير مىشود و در داخل ران به دو شعبه بزرگ تقسيم مىگردد . شعبه‌اى از آن به طرف خارج بدن و شعبه ديگر به طرف داخل است . شعبه خارجى را نيز گرايشى به سوى داخل هست . اين شعبه خارجى انشعاباتى را در ماهيچه‌هاى ران وارد مىكند و بعد سرازير مىگردد و باز انشعاباتى بزرگ از آن جدا مىشود كه به طرف جلو مىآيد و در بين انگشت شهادت و انگشت شست پا قرار مىگيرد . بقيهء شريان در بزرگترين قسمت‌هاى پا مانند آسترى پنهان مىشود و به زير انشعابات وريدى - كه ذكرشان خواهد آمد - مىخزد و نفوذ مىكند . بسيارى از رگ‌هاى ضربان‌دار با وريدها همراه و سازگارند و عبارتند از : 1 - دو رگ ضربان‌دار كه در تن جنين است و از كبد به ناف آمده است « 219 » . 2 - انشعابات ضربان‌دار وريدى .

--> ( 218 ) - آئورت در لگن در برابر آخرين مهره كمرى به دو شاخه تقسيم مىشود كه از ميان آن دو يك شاخه خاجى به طرف پائين خارج مىگردد اين دو شاخه شريانهاى خاصره‌اى مشترك را بوجود مىآورند كه هريك بعدا به دو شاخه خاصره‌اى خارجى و داخلى تقسيم مىشوند . شريان خاصره‌اى داخلى قسمتهاى شرمگاهى و مثانه و نافى را مشروب مىكند و دنباله شريان خاصره‌اى خارجى شريان رانى ناميده مىشود كه خون شريانى پا را تأمين مىكند . ( 219 ) - يك شريان و دو وريد نافى بندناف را بوجود مىآورند .